Chính quyền địa phương 2 cấp sẽ vận hành từ 1/7/2025: Cả hệ thống chính trị bước vào cuộc 'nước rút' lịch sử
Một cuộc “cách mạng” được ví như tái cấu trúc toàn diện từ không gian lãnh thổ đến thể chế, bộ máy, con người... đang được gấp rút triển khai với mốc thời gian cụ thể là ngày 1/7/2025. Các công việc được triển khai với tốc độ khẩn trương, tinh thần thần tốc nhưng cũng "rất thận trọng, kỹ lưỡng, bài bản, khoa học, chặt chẽ và nghiêm túc".
1.Đối với Trung ương: Việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp tỉnh không chỉ đơn thuần là hợp nhất địa giới hay tổ chức bộ máy hành chính mà là cuộc tái cấu trúc toàn diện về không gian lãnh thổ, thể chế, văn hóa, kinh tế cũng như không gian phát triển.
Đây có thể xem là cuộc cải cách lớn nhất về tổ chức hành chính từ khi thành lập nước đến nay. Điểm đặc biệt trong lần sắp xếp này là không chỉ tính đến các yếu tố địa lý, dân số hay diện tích tự nhiên, mà còn được Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương xem xét một cách toàn diện trên nhiều khía cạnh như lịch sử, văn hóa, dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, triết lý phát triển và tâm lý xã hội.
Hơn nữa, cuộc cải tổ này gắn với việc xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp thay cho mô hình 3 cấp như hiện hành. Đây là mô hình tổ chức chính quyền mới, được cho là phù hợp với xu thế quốc tế, mang tính hiện đại và hướng đến hiệu quả quản trị cao hơn.
Theo phương án săp xếp, cả nước sẽ sắp xếp 52 đơn vị hành chính cấp tỉnh để còn lại 23, đồng thời giữ nguyên 11 đơn vị hành chính đã đạt đầy đủ tiêu chí. Kết quả là, sẽ còn 34 tỉnh, thành, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương.
2. Đối với TP Hà Nội: Bắt đầu từ ngày 1/7/2025, chính quyền 30 quận, huyện ở Hà Nội chính thức kết thúc sứ mệnh lịch sử. Thay vào đó, 126 xã, phường mới đi vào hoạt động chính thức từ ngày 01/7/2025, cấp Thành phố và cấp xã theo chỉ đạo của Trung ương và hướng dẫn của Chính phủ. Về tổ chức bộ máy khối cơ quan các xã có 3 phòng chuyên môn: Văn phòng HĐND&UBND; Phòng Kinh tế đối với xã và Phòng Kinh tế-Hạ tầng-Đô thị đối với phường; Phòng Văn hóa xã hội. Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban này được nêu tại Nghị định 150.
Đối với Trung tâm Phục vụ hành chính công, trước mắt, duy trì Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội gồm: 4 phòng, 2 đơn vị sự nghiệp, 12 chi nhánh. Theo đó, tiếp tục tiếp nhận TTHC của các sở, ngành Thành phố và TTHC phi địa giới; thực hiện số hóa hồ sơ; hoàn thiện phần mềm giải quyết TTHC; thực hiện tái cấu trúc và kiểm soát TTHC; xây dựng cơ chế vận hành, tập huấn chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức làm nhiệm vụ tiếp nhận TTHC...
Ngoài ra, kiện toàn, thành lập bộ phận phục vụ hành chính công trực thuộc UBND cấp xã do 1 Phó Chủ tịch UBND cấp xã kiêm trưởng bộ phận; bộ phận có 1 phó trưởng bộ phận và tối đa không quá 6 công chức (tùy theo quy mô, diện tích, dân số, số TTHC để bố trí biên chế phù hợp).
Về mô hình các đơn vị sự nghiệp thuộc UBND cấp xã, ông Trần Đình Cảnh cho biết: đơn vị sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu do Nhà nước đảm bảo ngân sách hoạt động gồm có 3 loại hình: các trường mầm non, tiểu học, THCS trên địa bàn xã, phường mới (đúng theo định hướng của Trung ương).
Về Trung tâm văn hóa thể thao: 30 Trung tâm văn hóa của 30 quận, huyện hiện nay trở thành Trung tâm văn hóa thể thao cho xã, phường mới có trụ sở đóng trên địa bàn. Ngoài việc phục vụ cho xã, phường đó thì thực hiện thêm nhiệm vụ tổ chức các hoạt động, sự kiện khu vực liên xã. 96 xã, phường mới khác được thành lập Trung tâm văn hóa thể thao mới để thực hiện cung ứng các dịch vụ công cơ bản, thiết yếu trên địa bàn xã phường mới đó.
Trạm y tế cấp xã trực thuộc UBND cấp xã, tạm thời giữ nguyên 526 trạm của 526 xã, phường. Sau khi các xã mới đi vào hoạt động ổn định sẽ xây dựng phương án mỗi xã có 1 trạm y tế trung tâm, tổ chức các trạm y tế còn lại thành điểm y tế phục vụ nhân dân trên địa bàn.
Ban quản lý dự án, hạ tầng trực thuộc UBND cấp xã sẽ quản lý và cung ứng các dịch vụ như: quản lý dự án, phát triển quỹ đất, GPMB, quản lý công viên, cây xanh, bến xe… trên địa bàn xã, phường.
3. Đối với Mỹ Đức: Huyện Mỹ Đức có 20 xã, thị trấn, gồm: Đồng Tâm, Thượng Lâm, Phúc Lâm, Tuy Lai, Mỹ Xuyên, An Mỹ, Hồng Sơn, Lê Thanh, Xuy Xá, Phùng Xá, Hợp Tiến, Đại Nghĩa, Hợp Thanh, An Phú, Đại Hưng, Phù Lưu Tế, Hương Sơn, An Tiến, Hùng Tiến, Vạn Tín.cũng chính thức kết thúc. Thay vào đó là 4 đơn vị hành chính cấp xã, gồm: Xã Phúc Sơn, xã Hồng Sơn, xã Mỹ Đức, xã Hương Sơn.
Theo đó, xã Phúc Sơn gồm các xã: Đồng Tâm, Thượng Lâm, Phúc Lâm, Tuy Lai, Mỹ Xuyên (trụ sở đặt tại xã Mỹ Xuyên).
Xã Hồng Sơn gồm các xã: An Mỹ, Hồng Sơn, Lê Thanh, Xuy Xá, Phùng Xá, Hợp Tiến (trụ sở đặt tại xã Hồng Sơn).
Xã Mỹ Đức gồm các xã: Đại Nghĩa, Hợp Thanh, An Phú, Đại Hưng, Phù Lưu Tế (trụ sở đặt tại thị trấn Đại Nghĩa).
Xã Hương Sơn gồm các xã: Hương Sơn, An Tiến, Hùng Tiến, Vạn Tín (trụ sở đặt tại xã Hương Sơn).
Nguồn: Sưu tầm